Recensies en bezoekersreacties op Tot het bittere einde
Esther Teunissen

Tot het bittere einde

Bestel bij Bol.com


Oordeel:


ISBN: 9789465170411

Uitgever: De Crime Compagnie

Verschenen: 2025

Recensie(s):

vrouwenthrillers.nl - Isabelle De Moor op 17 december 2025:
Esther Teunissen is een Nederlandse auteur. Beroepshalve is ze bestuursadviseur voor verschillende burgemeesters. De buurt waarin ze werkt ligt nabij de Gevangenpoort en het Binnenhof in Den Haag, waar zich eveneens haar historische thrillers afspelen. Na het succes van haar debuutthriller Duimkruid besloot Esther een volgende historische thriller te schrijven. Tot het bittere einde verscheen in de zomer van 2025 bij De Crime Compagnie. 

1672 is een rampzalig jaar voor Nederland. Door de oorlog is het land op politiek vlak erg woelig. Anna tracht te overleven in moeilijke omstandigheden. Ze is getrouwd met de gewelddadige Peer, draagt de zorg voor haar baby Marit en werkt als corrector in de drukkerij van haar vader IJsbrand. Doordat ze slim is en werkt, staat ze als vrouw in een uitzonderingspositie. Wanneer een moord wordt gepleegd op de gebroeders De Witt, staat het dorp in rep en roer. Dat er een link is met de politieke situatie doet de onrust toenemen. Als later ook Anna's vader sterft, lijkt het om zelfmoord te gaan, wat een grote schande is. Anna is ervan overtuigd dat haar vader vermoord is en voert haar eigen onderzoek. Daarbij stoot ze voortdurend op tegenwerking. Zelfs haar eigen familie kan ze niet langer vertrouwen. 

Tot het bittere einde begint zonder proloog en bouwt op in chronologische volgorde. Dat is maar goed ook, want het verhaal vraagt de nodige concentratie. Esther Teunissen biedt de lezer een goed uitgewerkte verhaallijn binnen een historische context die op ware feiten gebaseerd is. Omdat hoofdpersonage Anna in haar onderzoek naar de moord op haar vader meermaals op het verkeerde been wordt gezet, moet de lezer bij de pinken blijven. Het perspectief wisselt tussen Anna en haar oom Govaert, waarbij beiden in de ik-vorm worden gevolgd. Al snel komt de moord op de gebroeders De Witt aan bod en worden de eerste geheimen geïntroduceerd. De reden en verdere context houdt de auteur op dat moment nog achter de hand. Het taalgebruik is netjes aangepast aan de tijdsgeest en context van 1672. Hoofdpersonage Anna wordt goed uitgewerkt. Vooral haar positie als vrouw in vroegere tijden wordt in de verf gezet. Haar opstand tegen haar echtgenoot en haar doorzettingsvermogen in haar onderzoek maken van haar een sterke persoonlijkheid. De spanning zit vooral in het steeds dreigende gevaar, niet alleen van de oorlog, maar ook de agressie door Anna's echtgenoot. Dat het recht niet altijd zegeviert, maar dat de sterkste en machtigste personen de scepter zwaaien, is eveneens mooi neergezet. Dat maakt de lezer nieuwsgierig naar de verdere ontwikkelingen. Zowel het fictieve als het geschiedkundige deel komen duidelijk aan bod, maar de combinatie van beide maakt het verhaal ook ingewikkeld.

Tot het bittere einde is een goed geschreven verhaal dat de interesse zal wekken van lezers die houden van historische romans en thrillers.

Oordeel:

Alle bezoekersreacties:

Nel (66) op 20 december 2025:
“ Tot het bittere einde “ geschreven door Esther Teunissen. Op de mooie cover staat een dame in een prachtige japon en je ziet wel dat het iemand van goede komaf is. Deze Historische roman vertelt ons het leven van Anne in het rampjaar jaar zestienhonderdtweeënzeventig. Het speelt zich af rond het binnenhof in Den Haag. Anne een sterke eigenzinnige jonge vrouw zit gevangen in een gewelddadig huwelijk waaruit moeilijk te ontsnappen is. Zij werkt met veel plezier als corrector in de drukkerij van haar vader. Als dan zonder voortekenen haar vader dood wordt aangetroffen is de eerste gedachte zelfmoord. Anne kan en wil dit niet geloven en denkt dat haar vader vermoord is omdat hij kennis had over de moord op de gebroeders de Wit. Ze kan dit niet zomaar voorbij laten gaan en gaat op onderzoek uit. Onverdroten en soms in gevaarlijke situaties gaat zij haar gang. Daardoor leert ze ook haar vader beter kennen en gelooft ze niet alles wat er over hem allemaal vertelt wordt. Met hulp van haar oom Covard de broer van haar vader die zelf ook het een en ander in het leven te verstouwen heeft hoopt ze meer over de dood van haar vader te weten te komen. Goede thema’s zoals machtsmisbruik en onmacht komen goed aan bod in het boek. Ook de rol van de vrouw in die tijd is goed om te lezen. Een tijdsbeeld wat afwisselend wordt vertelt door Anne en oom Covard, dit staat boven de hoofdstukken en dat schept gelijk veel duidelijkheid. Het boek leest aangenaam en verveelt geen moment het blijft je aandacht houden. Aan dit verhaal kun je merken dat de auteur een graad in de geschiedenis heeft en de liefde voor deze tijd haar volle aandacht heeft. Kortom een boek waar ik van heb genoten en het jammer vond dat het uit was.
Oordeel:

Charissa Bhugwandass (27) op 29 augustus 2025:
Met Tot het bittere einde neemt Esther Teunissen de lezer mee naar het rampjaar 1672, een duistere periode waarin politieke intriges, verraad en spanningen de boventoon voeren. Teunissen, die in 1967 in Nijmegen werd geboren en inmiddels in Den Haag woont, weet met haar achtergrond in geschiedenis en haar ervaring als bestuursadviseur het verleden tot leven te wekken op een manier die zowel realistisch als meeslepend is. In dit verhaal maken we kennis met Anna, een jonge vrouw die werkt als corrector in de drukkerij van haar vader – een uitzonderlijke positie voor een vrouw in die tijd. Wanneer haar vader dood wordt aangetroffen en dit al snel wordt bestempeld als zelfmoord, vermoedt Anna dat er veel meer achter zit. Haar zoektocht naar de waarheid leidt haar langs de donkere steegjes van Den Haag en midden in de politieke onrust rond de beruchte moord op de gebroeders De Witt. Daarbij kan ze niet altijd vertrouwen op de mensen die haar het meest nabij staan. Wat dit boek zo bijzonder maakt, is de manier waarop Teunissen de lezer echt terug de geschiedenis in trekt. Het taalgebruik ademt de 17e eeuw. Voor wie niet vaak historische thrillers leest, kan dit in het begin wat wennen zijn, maar juist dat zorgt ervoor dat de lezer volledig wordt ondergedompeld in de tijdsgeest. De lezer waant zich tussen de drukkersinkten, het rumoer van de stad en de sluimerende dreiging van politieke chaos. De kracht van dit verhaal zit niet alleen in de spannende verhaallijn, maar ook in de nauwkeurigheid waarmee de historie wordt neergezet. De lezer voelt hoe gevaarlijk het was om in die tijd je eigen weg te volgen, zeker als vrouw, en merkt hoe smal de scheidslijn was tussen waarheid en verraad. Het is een thriller die de lezer meesleept en tegelijkertijd laat nadenken over hoe het er vroeger aan toe ging. Tot het bittere einde is daarmee niet zomaar een historische thriller, maar een boek dat de lezer aan het lijntje houdt door de combinatie van spanning, intrige en de overtuigende sfeer van een vervlogen tijd. Voor lezers die graag even helemaal wegduiken in een andere wereld en niet bang zijn voor een vleugje ouder taalgebruik, is dit een absolute aanrader.
Oordeel:

Neeltje Doggen (46) op 28 augustus 2025:
Tot het bittere einde is een historische thriller. Het is origineel bedacht van de schrijfster om een thriller in historische setting te schrijven. Die setting weet ze heel goed weer te geven. Door allerlei termen en gebruiken waan je je echt in een ander tijdperk. Denk bijvoorbeeld aan aderlaten, schout, wambuis en de baby ligt in de kribbe. Sommige termen kende ik niet, maar door de context is duidelijk wat er bedoeld wordt en blijft het boek goed leesbaar. Ik had het zelf alleen wel fijn gevonden als er een soort voorwoord was geweest waar wat uitleg werd gegeven over de politieke situatie in die tijd, dan was ik er voor mijn gevoel nog beter ingekomen. De hoofdstukken zijn wisselend vanuit Anna en haar oom Govard. Daardoor krijg je als lezer een behoorlijk goed beeld van de situatie. Vanuit Anna zijn de hoofdstukken wel eens wat langer en diepgaander, daardoor en door de situatie voel je ook vooral met haar mee. De schrijfstijl van Esther Teunissen is erg prettig en af en toe staan er mooie uitspraken in dit boek, zoals bijvoorbeeld: “Een afgesloten weg kan leiden naar een onontdekt pad. Ik ben erg benieuwd welke historische gebeurtenis onderdeel gaat zijn van het volgende boek van Esther!
Oordeel:

Erna (62) op 26 augustus 2025:
Esther is geboren in Nijmegen maar woont in Den Haag. Twee steden met veel historische bagage en een mooie inspiratiebron voor boeken met een historische karakter. Na Duimkruid is Tot het bittere einde haar tweede historische thriller en een derde over Lady Moody is al in de maak. Op de cover zien we een jonge vrouw, Anna, in historische kleding en met een groen medicijnflesje in haar hand. Een mooie serene cover die zeker spanning oproept. Het verhaal speelt in 1672. Er heerst veel onrust in het land. De Fransen dreigen binnen te vallen en binnen de Republiek is er een strijd gaande tussen de Prinsgezinden en Staatsgezinden. De gebroeders de Witt zijn aan de macht en hebben veel veranderingen doorgevoerd. Zo is het stadhouderschap afgeschaft om te voorkomen dat Willem 3 van Oranje dat kon worden. Er is een complot tegen de gebroeders de Witt en ze worden afgeslacht en verminkt. Dit intrige vormt de achtergrond voor het verhaal. In deze samenleving leeft Anna. Anna is een intelligente jonge vrouw die van haar vader meer kansen heeft gekregen dan voor een vrouw gebruikelijk is in deze tijd. Maar ook zit ze gevangen in een gewelddadig huwelijk met Peer. Zij en haar dochtertje lopen steeds gevaar. Scheiden is in die tijd een schande en is duur. Toch wil ze het proberen. Echter dit heeft onbedoelde gevolgen. Haar vader pleegt zelfmoord. Anna vertrouwd het niet, want waarom? Samen met haar oom, arts Govard gaat ze op onderzoek uit. Maar haar oom en zij dragen een geheim mee waardoor ze ook in gevaar komen. Ze doorstaan veel ontberingen en gevaren maar geven niet op. De sfeer van de tijd wordt in Tot het bittere einde goed neergezet. Als lezer waan je je in de 17e eeuw. De beschrijving van het leven, het geloof, de omgeving, het spinhuis, de prostituees, de artsen en kwakzalvers geven het verhaal een mooi decor. Het karakter van Anna is goed uitgewerkt, haar sterkte en zwakke kanten, haar emoties, haar trouw en angsten zijn voelbaar. Ook van Govard krijgen we een goed beeld. De ondersteunende karakters zoals Cornelis en Peer blijven echter wat vlak. Storend? Nee. Jammer? Ja. Het einde is verrassend maar ook wat gezocht. Tot het bittere einde is een goed geschreven spannende roman. Waarom classificeer ik het als een roman en geen thriller? Voor een thriller is de spanningsboog voor mij te laag aangezien dit vooral uit de historische verhaal gehaald wordt en minder uit de casus zelf. De auteur heeft het fictieve verhaal wel erg goed in de non-fictieve context te verweven. Voor lezers die van verhalen met een historisch tintje en de combinatie fictie en non-fictie houden is dit absoluut een aanrader. Ik mocht dit boek lezen voor de blogtour van Vrouwenthrillers en The Crime Compagnie, waarvoor hartelijk dank!
Oordeel:

Silvia v. Elzelingen (64) op 26 augustus 2025:
1672. Anna zit vast in een gewelddadig huwelijk, maar weigert om zich hierbij neer te leggen. Ze werkt in de drukkerij van haar vader als corrector van drukproeven. Heel ongewoon in die tijd waarin de vrouwen voor het huishouden en de kinderen zorgen, en de man werkt en het geld binnenhaalt. Haar werk en de steun van haar vader zorgen voor het nodige tegenwicht. Maar dan wordt vader dood gevonden. Ze spreken over zelfmoord, maar daar gelooft Anna geen snars van. Ze weet haast wel zeker dat hij is vermoord omdat hij vermoedelijk informatie had over de moord op de gebroeders De Witt. Oom Govard lijkt haar enige medestander, samen gaan ze op zoek naar de ware toedracht. Maar staat oom Govard wel echt aan Anna’s kant? Esther Teunissen slaagt erin om met haar uitgebreide historische kennis en scherpe verteltalent levendige, spannende verhalen te weven tegen de achtergrond van het Hollandse verleden. Op weg naar haar werk fietst ze dagelijks langs de Gevangenpoort en het Binnenhof, waar ook in de zestiende en zeventiende eeuw dingen gebeurden die het daglicht niet konden velen. Dat werd haar inspiratiebron tot het schrijven van haar eerste historische debuutthriller ‘Duimkruid’. Ze nodigt de lezers uit om zich onder te dompelen in de rijke en dynamische wereld van historisch Nederland, waarbij elk verhaal niet alleen onderhoudend is, maar ook een venster opent naar een ander tijdperk. Haar meest recente historische thriller ‘Tot het bittere einde’ is onlangs verschenen en speelt zich af in het turbulente rampjaar 1672. ‘Tot het bittere einde’ speelt zich af in Den Haag in het rampjaar 1672. De spanningen in de republiek lopen hoog op tussen prinsgezinden en staatsgezinden, met daarnaast ook nog de dreiging van de naderende oorlog op de achtergrond. Anna heeft het niet gemakkelijk met haar gewelddadige echtgenoot. Gelukkig vindt ze afleiding in haar werk in de drukkerij. Maar Anna is een sterke vrouw en schikt zich niet in haar lot, ze zoekt naar een uitweg en vraagt een advocaat om haar te helpen. In die tijd was dat nog niet zo gemakkelijk, de man was de baas in huis en de vrouw moest hem gehoorzamen. Het personage Anna is als een sterke, slimme vrouw neergezet. Als lezer voel je de strijd die ze levert en voel je de onmacht als ze weer eens het deksel op haar neus krijgt. Het verhaal wordt vanuit twee perspectieven vertelt, namelijk die van Anna en die van haar oom Govard die chirurgijn is. De verhalen van de beide personages sluiten mooi op elkaar aan. De auteur heeft fictie en historische feiten goed met elkaar verweven. In haar nawoord schrijft Teunissen dat het personage Anna fictief is maar eigenlijk echt had kunnen bestaan. ‘Tot het bittere einde’ is een mooie spannende roman van eigen bodem met een authentieke historische setting. Wie echter een nagelbijtende thriller verwacht komt bedrogen uit, daarvoor is de spanning maar mondjesmaat aanwezig. Een aanrader voor lezers van historische verhalen waarin fictie en non-fictie goed verweven zijn. Ik mocht dit boek lezen voor de blogtour van VrouwenThrillers en De Crime Compagnie waarvoor mijn hartelijke dank.
Oordeel:

Diane Kooistra (50) op 25 augustus 2025:
Esther Teunissen slaagt erin om met haar uitgebreide historische kennis en scherpe verteltalent levendige, spannende verhalen te schrijven over het Hollandse verleden. De cover van het boek valt op tussen de andere boeken van de uitgeverij en dat lijkt erop te duiden dat dit een heel andere thriller is maar niets is minder waar. Teunissen laat zien dat zaken die nu nog dagelijks in het nieuws zijn in vroegere tijden ook mensenlevens in gevaar bracht. Het boek gaat over Anna die in het rampjaar 1672 in Den Haag woont en werkt in de drukkerij van haar vader. Ze is getrouwd met Peer die enig geweld in het huwelijk niet schuwt. Maar scheiden is een grote schande. Als de gebroeders DeWitt op een gruwelijke manier om het leven komen en haar vader zelfmoord pleegt vertrouwt Anna de gang van zaken helemaal niet meer. Ze gaat op onderzoek uit en komt erachter dat niemand meer te vertrouwen is….. Veel mensen kennen de moord op de gebroeders DeWitt uit de film over Michiel de Ruyter of uit andere historische verhalen. Maar Teunissen weet deze en andere scenes zo kleur- en geurrijk te beschrijven dat de lezer dat wel voor zichzelf kan verbeelden. Alles wordt door Teunissen verwoordt in daadkrachtige zinnen en acties die echt heel gevaarlijk zijn en dus geweldig om te lezen voor de liefhebbers van dit genre. Dit debuut valt op omdat ze de lezer deze en andere belangrijke historische gebeurtenissen uit 1672 laat ervaren vanuit een jonge maar ambitieuze vrouw die leert dat niemand anders voor haar op zal komen. Ze moet het zelf doen. En ze moet volhouden tot het bittere einde. Een heel goed gevonden titel van het boek. De zachte kant van Anna wordt benadrukt door de zorg om haar dochtertje. Daarom houdt ze ook vol, hoe donker het ook wordt. Het voegt een stukje emotie tegen dat het verhaal wat zachter maakt. Teunissen verslapt geen moment en schrijft mooie plotwendingen. Ze laat ook zien hoe anders een onderzoek en een schouw toen ging en dat maakt van Anna een echte detective uit eerdere tijden. Boeiend om te lezen. Maar dan is er nog een aspect dat door de afwezigheid van haar man bijna vergeten wordt…..en daarmee zorgt Teunissen voor een bloedstollend einde. Haar schrijftalent maakt het verhaal daarna echt af. Zo jammer dat het boek uit is!
Oordeel:

Joke Veenstra (63) op 24 augustus 2025:
Esther Teunissen, schrijfster van historische thrillers, debuteerde in 2018 met Duimkruid. Ook haar tweede boek Tot het bittere einde speelt zich af in Den Haag. Teunissen heeft als onderzoeker in Tanzania gewerkt, is reisleidster in Zuid-Amerika geweest en tegenwoordig is zij gesettled in Den Haag waar zij werkt als adviseur. Ze blijft dromen om ooit van schrijven haar dagelijks werk te kunnen maken. Wie weleens in Den Haag is geweest, kent het karakteristieke Binnenhof. Het is een plek waar de nodige politieke intriges plaats gevonden hebben in het verleden en is nog steeds het middelpunt van de politiek. 1672 Staat in de Nederlandse geschiedenis als een rampjaar te boek, waarin de spanningen in de Republiek hoog opliepen tussen prinsgezinden en staatsgezinden, met daarnaast de dreiging van een naderende oorlog op de achtergrond. In Tot het bittere einde komt dit strijdtoneel goed naar voren, net als de tenenkrommende strijd die vrouwen moeten voeren tegen hun zogenaamde onbekwaamheid, want de man is de baas in huis en heeft het voor het zeggen, vaak met harde hand. Anna, dochter van een drukker zit gevangen in het keurslijf van een gewelddadig huwelijk. Haar vader probeert haar enigszins te beschermen, maar aanvaarding is het beste voor haar, zelfs de kerkenraad kan niets doen. “Vraag God om kalmte om te aanvaarden wat u niet kunt veranderen.” Haar werk in de drukkerij geeft haar houvast, een voor die tijd, ongebruikelijk vak voor een vrouw. Alleen geeft het ook spanningen door de aard van het (politieke) drukwerk, want desinformatie bestond er ook al in die tijd. Het zijn roerige tijden in Den Haag met moordaanslagen, intriges en een oorlog die steeds dichterbij komt. Wanneer haar vader zelfmoord pleegt, zet Anna alles op alles om achter de waarheid te komen over wat er is is gebeurd. Tijdens het lezen van Tot het bittere einde komt Den Haag tot leven en is de angstige sfeer onder de bewoners voelbaar door de dreiging van de komst van de Fransen. De winter nadert en de waterlinie die ze tegen moet houden, begint te bevriezen. Het gelaagde en karaktergedreven verhaal laat de erbarmelijke omstandigheden waaronder vrouwen in die tijd moesten leven naar voren komen. Hun verwachtingen van het leven stelt niet meer voor dan een warm huis en eten op de plank. Voor de slimme, onafhankelijke en strijdvaardige Anna is dat niet genoeg. Zij accepteert de mishandelingen van haar man niet en probeert er zelf wat aan te doen door om hulp te vragen. Maar zonder geld valt er niets te regelen. Met gevaar voor eigen leven gaat zij op zoek naar de waarheid rondom haar vaders dood en stuit op verraad en intriges. Het verhaal wisselt steeds van perspectief tussen Anna en haar oom Govard, chirurgijn van beroep. We leren situaties van verschillende kanten kennen, ontdekken het wantrouwen jegens bepaalde mensen, maken kennis met hun twijfels en gevoelens. Teunissen heeft zich verdiept in het 17e eeuwse leven met een goed weergegeven historische setting die overtuigd. Van chirurgijn tot arts, lees kwakzalver die bloedzuigers toepast, het spinhuis, een tuchthuis voor vrouwen, en natuurlijk ontbreken prostituees niet. Zij oefenen noodgedwongen het vak uit of worden van hogerhand daartoe aangezet, met als doel informatie te vergaren. Het einde van het boek is niet geheel onverwachts, maar wel heel passend. Tot het bittere einde is een meeslepende historische thriller die leest als een roman, waarin feit en fictie met elkaar verweven zijn en wanhoop nooit ver weg is. Ik mocht Tot het bittere einde lezen voor de blogtour van Vrouwenthrillers en de Crimecompagnie
Oordeel:

Moon Kager (51) op 22 augustus 2025:
"Historische feiten verweven met een verhaal dat je niet meer loslaat. “Vanaf de eerste pagina zit men midden in de 17e eeuw, dankzij de overtuigende en meeslepende vertelstijl van Esther Teunissen.” Anna, een intelligente en onafhankelijke vrouw voor haar tijd, verkeert in een gewelddadig huwelijk waaruit ontsnappen destijds niet mogelijk is. Door haar werkzaamheden in de drukkerij van haar vader komt zij aan informatie die ongebruikelijk is voor een vrouw in het midden van de zeventiende eeuw. Wanneer haar vader plotseling overlijdt, rijzen er bij Anna direct twijfels over de doodsoorzaak: zelfmoord lijkt onwaarschijnlijk. Heeft haar vader wellicht te veel geweten? Vastberaden besluit Anna de ware toedracht te achterhalen. Esther Teunissen onderscheidt zich door haar vermogen om het Hollandse verleden op meeslepende wijze tot leven te brengen. In haar werk combineert zij haar historische kennis met een doordachte verweving van fictie en non-fictie, wat de roman "Tot het bittere einde" een waardevolle leeservaring maakt. Het verhaal kenmerkt zich door een indrukwekkende sfeer, waarbij zowel de setting als de verhaallijn de lezer diep weten te raken. Teunissen schrijft met duidelijke passie en overtuiging; tijdens het lezen komt haar intentie over om de lezer niet alleen te vermaken, maar ook te informeren. De gelaagdheid en informatieve elementen in haar werk dragen bij aan zowel het educatieve als het verhalende karakter. “De geslaagde verweving van historische feiten met fictie maakt Tot het bittere einde zowel leerzaam als meeslepend.” *Tot het bittere einde* biedt een grondig beeld van het midden van de zeventiende eeuw, waarin de positie van de vrouw beperkt was en Anna als vooruitstrevend en eigenzinnig wordt neergezet. Teunissen beschrijft haar overtuigend en krachtig, waardoor Anna het verhaal draagt en de lezer haar verhaal vol empathie tot zich zal nemen. Het boek presenteert een indrukwekkend portret van een jonge vrouw die streeft naar eerherstel voor haar vader en tegelijkertijd haar eigen plaats weet te behouden in uitdagende omstandigheden. De roman onderscheidt zich door zijn krachtige en vastberaden toon, de overtuigende en beeldende sfeerweergave, en de geslaagde verweving van historische feiten met fictie tot een meeslepend historisch drama. Esther Teunissen weet zich te onderscheiden en maakt een diepe indruk met deze spannende roman.
Oordeel:

Vivienne De Rijdende Boekenwurm (40) op 21 augustus 2025:
Voor de blogtour van VrouwenThrillers en De Crimecompagnie mocht ik ‘Tot het bittere eind’ lezen van Esther Teunissen Esther Teunissen werkt als bestuursadviseur voor verschillende burgemeesters. Omdat ze dagelijks door het Binnenhof fietst, heeft dit haar geïnspireerd om een historische thriller te schrijven die zich afspeelt in Den Haag. ‘Tot het bittere eind’ speelt zich af in 1672 en draait om Anna, die gevangen zit in een zeer gewelddadig huwelijk. Wanneer haar vader plotseling dood wordt gevonden, lijkt het om zelfmoord te gaan. Anna gelooft dit echter niet: haar vader zou informatie hebben gehad over de moord op de gebroeders De Witt. Vastberaden gaat zij op zoek naar antwoorden en belandt daarmee in een levensgevaarlijk web van geheimen en intriges. De schrijfstijl van Teunissen is toegankelijk en meeslepend. Ondanks de vele historische details blijft het verhaal goed te volgen voor de lezer. De personages zijn gelaagd neergezet, waardoor de angst en de kracht van Anna sterk voelbaar zijn. De omgeving is beeldend beschreven, waardoor de lezer zich moeiteloos naar het Den Haag van de zeventiende eeuw verplaatst. Zelfs de medische passages roepen bijna tastbare geuren en beelden op. De spanning sluimert door het hele verhaal heen en wordt op enkele momenten stevig opgevoerd, tot aan de ontknoping. Daarnaast maakt ‘Tot het bittere eind’ duidelijk hoe vrouwen in die tijd leefden: welke beperkingen zij opgelegd kregen en hoe weinig vrijheid zij hadden. Dat geeft het verhaal extra authenticiteit en diepgang. Fictie en werkelijkheid lopen voortdurend door elkaar, waarbij veel personages en gebeurtenissen zijn gebaseerd op historische feiten. ‘Tot het bittere eind’ is daarmee een historische thriller die bijzonder geschikt is voor lezers die graag spanning gecombineerd zien met een authentieke historische setting. Fans van auteurs als Simone van der Vlugt, Carla de Jong of Susan Smit zullen dit verhaal zeker waarderen. Ook voor liefhebbers van intriges, sterke vrouwelijke personages en een vleugje geschiedenis is dit boek een aanrader.
Oordeel:

Erika (67) op 20 augustus 2025:
Esther Teunissen heeft een graad behaald in geschiedenis. Met haar liefde voor verhalen brengt ze dat samen in historische thrillers waarin ze het Hollandse verleden tot leven wekt. Haar debuut Duimkruid (2019) had direct succes. Teunissen woont in Den Haag. De historische thriller Tot het bittere einde speelt zich net als Duimkruid af rond het Binnenhof en de Gevangenpoort in Den Haag. De mooie kaft toont een vrouw in kleding van die tijd, met een klein groen flesje in de handen. Dit heeft bijna automatisch de associatie met gif. Dat maakt nieuwsgierig genoeg om het boek open te slaan en te gaan lezen. Het is 1672. De 27-jarige Anna zit gevangen in een huwelijk met de gewelddadige Peer. Ze werkt als corrector in de drukkerij van haar vader, een uitzonderlijke rol voor een vrouw in die tijd. Als haar vader onverwacht overlijdt, denkt men direct aan zelfmoord. Maar Anna vermoedt dat er meer achter zit, omdat hij iets wist over de moord op de gebroeders De Witt. Vastbesloten begint ze samen met haar oom Govard aan een gevaarlijke zoektocht naar de waarheid. Teunissen heeft de karakters Anna en Govard duidelijk positie gegeven. Anna als scherpe vrouw, vrijgevochten, rebels, iemand die haar oordeel snel klaar heeft. Dat ze weigert zich te onderwerpen aan mannen en de maatschappij komt echt goed naar voren in het boek. Haar oom Govard, een zachtaardige chirurgijn, neemt soms goedhartige beslissingen waarvan hij de gevolgen niet goed aankan. De andere personages zijn er wel, maar blijven meer in de schaduw. Peer is wel een constante dreiging, maar de figuur Cornelia bijvoorbeeld komt niet uit de verf, Anna’s dochtertje Marit is heel vaag aanwezig, maar meer ook niet. Teunissen’s schrijfstijl is solide, maar wat stijfjes. Tot het bittere einde heeft een serieuze ondertoon die nergens verdwijnt. Er mist een lichtvoetiger tegenhanger in het verhaal. Ondanks het uitstekende beeld van het zeventiende-eeuwse Den Haag, het realistisch neergezette leven van de gewone mensen destijds, blijft het verhaal somber en negatief met twee hoofdpersonages die geen van beiden positiviteit uitstralen. De auteur heeft bewonderenswaardig diepgaand research gedaan naar de tijd van de moord op de gebroeders De Witt. Niet alleen de geschiedkundige feiten, maar juist het Den Haag in die tijd, het dagelijks leven waar gevaar nooit ver weg was, maken het verhaal smeuïg. De slechte persoonlijke hygiene die daarbij hoort, gaat de auteur niet uit de weg. En politieke opvattingen zijn van oudsher splijtzwammen binnen families. Na een halsstarrige zoektocht, waarin Anna veel moed toont en voor niemand bang is, komt Teunissen met een plottwist die misschien niet totaal onverwacht is, maar niet minder dramatisch. De mooiste, lang verhoopte verrassing bewaart zij echter tot het eind, waarna men het boek eindelijk met een zucht van verlichting kan wegleggen. Tot het bittere einde schetst een fantastisch tijdsbeeld, de lezer die in het moderne Den Haag staat kan door de oogharen heen de stad van drie eeuwen geleden zien opdoemen, met alle bekende straatjes en gebouwen. De paar kleine onzorgvuldigheden vallen in het niet bij de prachtige sfeer die de auteur oproept.
Oordeel:


Terug naar Tot het bittere einde...

Website Security Test